1. Διακρίνετε τις ενότητες του ποιήματος και δώστε έναν τίτλο για την καθεμιά.
- πρώτη ενότητα (στ. 1-13): Το δράμα, το αδιέξοδο, η επιταγή της μοίρας
- δεύτερη ενότητα (στ. 14-32)·:Πρόσκληση και άφιξη της λυγερής, το ψάξιμο του δαχτυλιδιού
- τρίτη ενότητα (στ. 33-34): Το χτίσιμο της λυγερής
- τέταρτη ενότητα (στ. 35-40): Το παράπονο και η κατάρα της λυγερής
- πέμπτη ενότητα (στ. 41-46): Μετατροπή της κατάρας σε ιδιότυπη ευχή
2. Πώς δηλώνεται η δυσκολία της θεμελίωσης του γεφυριού και με ποιον τρόπο προβλέπεται να πραγματοποιηθεί το έργο;
Η δυσκολία της θεμελίωσης του γεφυριού δηλώνεται απο τον αφηγητή στην αρχή του τραγουδιού αφού σ' αυτό απασχολούνται αναρίθμητοι μάστοροι και μαθητευόμενοι. Ωστόσο οι εργασίες δεν προχωρούν, γιατί ό,τι χτίζεται όλη τη μέρα γκρεμίζεται το βράδυ για κάποιον ανεξήγητο λόγο. Έτσι, για να αρθεί το αδιέξοδο και να ευοδωθούν οι κόποι των χτιστάδων, δίνεται από ένα πουλί η λύση: πρέπει να θυσιαστεί κάποιος άνθρωπος, και μάλιστα όχι κάποιο ασήμαντο πρόσωπο, αλλά η γυναίκα του πρωτομάστορα.
3. Ποιος είναι ο ρόλος του πουλιού στην εξέλιξη της αφήγησης;
■ Ο ρόλος του πουλιού είναι πολύ σημαντικός στην εξέλιξη της υπόθεσης, επειδή:
-
Με το στόμα του πουλιού μεταφέρεται η εντολή της μοίρας, που μοιάζει με
αρχαίο χρησμό, για να δοθεί λύση στο αδιέξοδο. -
Το πουλί είναι αυτό που θα βοηθήσει και στην εκτέλεση της εντολής της μοίρας για την παραπέρα εξέλιξη της πλοκής: αυτό είναι που θα εκτελέσει την τόσο δυσάρεστη αποστολή, δηλαδή θα ειδοποιήσει τη γυναίκα του πρωτομάστορα. Μάλιστα συντελεί ώστε να επισπευσθεί η εκτέλεση της εντολής της μοίρας. Έτσι, παραποιεί έξυπνα τα λόγια του πρωτομάστορα, ο οποίος είπε να μη βιαστεί η γυναίκα του να ετοιμαστεί και να έρθει (τέσσερις φορές είπε τη λέξη αργά). Ωστόσο το πουλί παρουσιάζεται να ακούει αλλιώς τη λέξη, που την παραποιεί κάνοντας την γοργά και τη λέει και αυτό τέσσερις φορές στη λυγερή.
4. Ποιο επίρρημα χρησιμοποιεί στην παραγγελία του ο πρωτομάστορας και ποιο ο φτερωτός αγγελιαφόρος του μηνύματος; Τι δείχνει η επιλογή του επιρρήματος στην πρώτη περίπτωση και τι στη δεύτερη;
Η χρήση από τον πρωτομάστορα της λέξης αργά δείχνει την κρυφή αλλά μάταιη ελπίδα του για την αποτροπή του κακού ή για την αναβολή του, σε μια προσπάθεια να κερδηθεί χρόνος. Ωστόσο, η ακουστική και νοηματική παραποίηση της {αργά —γοργά) από το πουλί υποδηλώνει την εμμονή της μοίρας στην εντολή της και τη διάθεση για επίσπευση της εκτέλεσης αυτής της εντολής
5. Πώς αντιδρά η γυναίκα του πρωτομάστορα στην απρόσμενη δοκιμασία της, και ποια είναι τα συναισθήματα της για το σύζυγο της;
Πιο τραγικό πρόσωπο βέβαια από τον πρωτομάστορα είναι η γυναίκα του, η οποία παρουσιάζει τις ακόλουθες μεταπτώσεις: η ψυχική ευφορία της, η αγάπη και το ε ν δι α φ έ ρ ο ν για τον άντρα της την ώρα της άφιξης της (αυτή φαίνεται από το χαιρετισμό), σκιάζεται από τη θ λ ί ψ η και τη βαρυθυμία του άντρα της, ενώ την προθυμία της να κατεβεί ανυποψίαστη στο ποτάμι τη διαδέχεται η αγωνία και ο πανικός, όταν αντιλαμβάνεται την απάτη και την παγίδα που της έχει στήσει ο άντρας της. Στη συνέχεια αντιδρά παρακαλώντας με κάποιο παράπονο αλλά και με τρυφερότητα, ενώ είναι έκδηλη και η π ι κ ρ ί α για το οικογενειακό της δράμα. Όταν διαπιστώνει ότι η θυσία της είναι πια αναπότρεπτη, εκφράζει με κατάρες την α γ α ν ά χ τ η σ ή της, ώσπου της θέτουν το εκβιαστικό δίλημμα: ή θα επιμείνει στις εκδικητικές κατάρες ή θα προτιμήσει να βάλει σε κίνδυνο τη ζωή του αδερφοΰ της. Και βέβαια από τη σύγκρουση θα βγει νικητής η αδερφική α γ ά π η, ενώ οι κατάρες θα αλλάξουν διατύπωση, για να μετατραπούν ουσιαστικά σε ευχές.
6. Ποια στοιχεία αυτού του τραγουδιού αποδεικνύουν ότι ανήκει στο είδος των παραλογών;
• Αυτό το δημοτικό τραγούδι έχει όλα τα γνωρίσματα των παραλογών:
Είναι αφηγηματικό (Αφηγείται ο λαϊκός τραγουδιστής την ιστορία θυσίας της γυναίκας του πρωτομάστορα, που έχει στόχο το στέριωμα του γιοφυριού της Άρτας.
Έχει ολοκληρωμένη υπόθεση, με αρχή, εξέλιξη και τέλος. Το περιεχόμενο του είναι πλαστό (δε στηρίζεται σε πραγματικό, σε ιστορικό γεγονός αλλά σε κάποιο θρύλο).
