1. Το τραγούδι είναι χωρισμένο σε τρεις σκηνές. Να επισημάνετε  τις εικόνες που απαρτίζουν την καθεμιά.


 

Στην πρώτη σκηνή του τραγουδιού (στ. 1-20) υπάρχουν οι εξής εικόνες:

-    Ο ερχομός  του πουλιού που μιλάει με ανθρώπινη φωνή και τους συμβουλεύει τι πρέπει να κάνουν.

-     Η εικόνα του απελπισμένου πρωτομάστορα που, μην μπορώντας να κάνει τίποτα άλλο, στέλνει ένα πουλί να πάει μήνυμα στη γυναίκα του.

-     Η λανθασμένη ανακοίνωση του μηνύματος από το πουλί στη γυναίκα.

Στη δεύτερη σκηνή του τραγουδιού (στ. 21-32) υπάρχουν οι εξής εικόνες:

-     Ο ερχομός της γυναίκας στο γεφύρι, γεγονός που προκαλεί οδύνη στον πρωτομά­στορα.

-     Η ψευδής πληροφόρηση της γυναίκας από τους εργάτες σχετικά με την αιτία της στενοχώριας του άντρα της και η προθυμοποίησή της να βρει αυτή το δαχτυλίδι.

-     Το κατέβασμα της γυναίκας στο γεφύρι.

Στην τρίτη σκηνή του τραγουδιού (στ. 33-46) υπάρχουν οι εξής εικόνες:

-     Το στοίχειωμα της γυναίκας.

-     Η κατάρα της γυναίκας να μη στεριώσει το γεφύρι.

-     Η παρέμβαση των εργατών που έχει αποτέλεσμα την αλλαγή της κατάρας σε ευχή.

2. Στο τραγούδι άλλα γεγονότα δίνονται με αφήγηση και άλλα με διάλογο. Γιατί;

Στο δημοτικό αυτό τραγούδι υπάρχει εναλλαγή αφήγησης και διαλόγου, γιατί έτσι επιτυγχάνεται καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.

Η αφήγηση, ζωντανή και γρήγορη, πληροφορεί τον αναγνώστη για τη χρονική ακολουθία των γεγονότων, καθώς και για τον τόπο όπου αυτά διαδραματίζονται. Με την απλή γλώσσα και την εκφραστικότητα η αφήγηση γίνεται ενδιαφέρουσα και δεν είναι ποτέ κουραστική.

Ο διάλογος αποκαλύπτει την ψυχική κατάσταση στην οποία βρίσκονται οι ήρωες. Αφήνει να φανούν τα συναισθήματα που νιώθουν, καθώς παλεύουν να αντιμετωπίσουν τη μοίρα τους και να βρουν λύση για τα τραγικά αδιέξοδα στα οποία βρίσκονται. Με αυτό τον τρόπο το τραγούδι αποκτά αμεσότητα και δραματικότητα, πράγμα που συγκλονίζει τον αναγνώστη-ακροατή που αγωνιά για την τύχη των ηρώων. Ο αναγνώστης-ακροατής γίνεται κοινωνός των συναισθημάτων των προσώπων που συμμετέχουν.

 

3.  Να βρείτε τα μαγικά στοιχεία που υπάρχουν στο τραγούδι και συντελούν στην εξέλιξη του δράματος.

Στην παραλογή αυτή υπάρχουν πολλά μαγικά στοιχεία που προωθούν την εξέλιξη του δράματος.

Καταρχάς το γεφύρι, που είναι η αιτία για τα δραματικά γεγονότα που θα ακολουθήσουν, φαίνεται να έχει μαγικές ιδιότητες, καθώς γκρεμίζεται κάθε βράδυ, γεγονός που δεν μπορεί να εξηγηθεί λογικά από τους ανθρώπους που εργάζονται εκεί.

Στη συνέχεια το πουλί με την ανθρώπινη λαλιά που έρχεται για να βγάλει τους εργάτες από το αδιέξοδο' τους δίνει συμβουλές για το τι πρέπει να κάνουν ώστε να μην αποβαίνουν μάταιοι οι κόποι τους, αλλά ταυτόχρονα βάζει τον πρωτομάστορα μπροστά στο τραγικό δίλημμα: Να εκτελέσει το καθήκον του ή να προφυλάξει την πολυαγαπημένη γυναίκα του;

Ύστερα το δεύτερο πουλί, που και αυτό μιλάει ανθρώπινα, επηρεάζει σοβαρά την εξέλιξη του δράματος, καθώς μεταφέρει λανθασμένα το μήνυμα του πρωτομάστορα στη γυναίκα του, με αποτέλεσμα αυτή να οδηγείται γρηγορότερα στο θάνατο.

Το τελευταίο μαγικό στοιχείο που υπάρχει στο τραγούδι είναι η κατάρα που δίνει η γυναίκα όταν αντιλαμβάνεται ποια είναι η μοίρα της και πόσο εξαπατήθηκε από τον άντρα της. Οι παλιότεροι θεωρούσαν την κατάρα, και ιδίως ανθρώπου ετοιμοθάνατου, πανίσχυρη και ότι ήταν αδύνατον να γλιτώσουν από αυτήν, εκτός αν ο ίδιος ο άνθρωπος που την έδωσε την άλλαζε με μια άλλη του να ισοδυναμούσε με ευχή. Στην προκειμένη περίπτωση η γυναίκα με την πρώτη κατάρα που δίνει ουσιαστικά καθιστά ανώφελο το θάνατο της, γιατί το γεφύρι δε θα στεριώσει. Οι εργάτες όμως της θυμίζουν ότι μπορεί να περάσει ο αδερφός της και της ζητάνε να αλλάξει την κατάρα με μια άλλη, ώστε να ισοδυναμεί με ευχή, πράγμα που έγινε, οπότε θεωρούμε πως το γεφύρι στέριωσε.

4.  Να επισημάνετε τη δραματική σύγκρουση που συντελείται στην ψυχή των ηρώων και τα στάδια που περνά αυτή.

Μέσα από το τραγούδι ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται τα συναισθήματα των πρωταγωνιστών. Ο πρωτομάστορας έχει αναλάβει την κατασκευή ενός μεγάλου έργου, πολύ σημαντικού για το κοινωνικό σύνολο, και αρχικά βρίσκεται σε αδιέξοδο, καθώς δεν ξέρει τι πρέπει να κάνει για να σταματήσει το γεφύρι να γκρεμίζεται κάθε βράδυ. Όταν επιτέλους βρίσκεται η λύση, ο πρωτομάστορας έχει να αντιμετωπίσει ένα τραγικό δίλημμα, αφού απαραίτητη προϋπόθεση για να στεριώσει το γεφύρι είναι η θυσία της πολυα­γαπημένης του γυναίκας. Η θέση του είναι δραματική, αισθάνεται μεγάλη στενοχώρια, καθώς αντιλαμβάνεται πως το κοινό καλό είναι ανώτερο από τις προσωπικές επιθυμίες. Μην μπορώντας να πράξει διαφορετικά, αποφασίζει, όπως ο Αγαμέμνονας στην Αυλίδα, να θυσιάσει το αγαπημένο του πρόσωπο. Η απόφαση αυτή όμως δεν είναι εύκολη- τον συνθλίβει και τον καταρρακώνει ψυχικά- ο πόνος τον διαλύει. Η συναισθηματική του φόρτιση φτάνει στο αποκορύφωμα της τη στιγμή του στοιχειώματος. Όταν όλοι αρχίζουν να χτίζουν τη γυναίκα, αυτός ρίχνει τη μεγαλύτερη πέτρα. Στο σημείο αυτό φαίνεται πως ο πρωτομάστορας έχει αποδεχτεί την ήττα του στη μάχη με τη μοίρα, ενώ το μέγεθος της πέτρας συμβολίζει τον απέραντο πόνο που αισθάνεται.

Η γυναίκα του πρωτομάστορα είναι το κατεξοχήν τραγικό πρόσωπο της υπόθεσης. Είναι το ανυποψίαστο θύμα που η μοίρα επέλεξε να χαθεί για χάρη του κοινωνικού συνόλου. Αρχικά αντιλαμβανόμαστε πως είναι ένα γλυκύτατο πλάσμα, τρυφερό και γεμάτο αγάπη για το σύζυγο της, για τον οποίο δε διστάζει να κάνει ό,τι μπορεί προκειμένου να είναι ευτυχισμένος. Όταν όμως καταλαβαίνει ότι εξαπατήθηκε και πως θα πεθάνει άδικα, αυτή η τόσο γλυκιά γυναίκα πικραίνεται, οργίζεται, θρηνεί και καταριέται να μη στεριώσει το γεφύρι και να σκοτώνονται οι διαβάτες που θα περνούν από εκεί. Στη συνέχεια όμως, όταν οι εργάτες της θυμίζουν ότι έχει αδερφό που μπορεί να περάσει από το γεφύρι, τα συναισθήματα της μεταστρέφονται. Μπροστά στον κίνδυνο να σκοτωθεί ο αδερφός της, η ηρωίδα αλλάζει την κατάρα της και ουσιαστικά εύχεται να στεριώσει το γεφύρι. Φαίνεται πως στο τέλος του τραγουδιού η γυναίκα έχει αποδεχτεί τη μοίρα της, όπως η Ιφιγένεια στην Αυλίδα, ότι πρέπει δηλαδή να θυσιαστεί για χάρη του κοινωνικού συνόλου.