Ενότητες - Δομή

Το απόσπασμα δομείται σε δύο ενότητες:

Α' Ενότητα (στ. 1-4): Χαρούμενο παιχνίδι των παιδιών στη φύση.

Β' Ενότητα (στ. 5-10): Μια πεταλούδα παιχνιδίζει στο μέτωπο ενός ηλικιωμένου δουλευτή της γης.

Οι δύο ενότητες-εικόνες στήνονται από τον ποιητή αντικριστά και αντιθετικά Συνδέονται, όμως, μεταξύ τους χάρη στην πεταλούδα.

 Η γλώσσα. Το ύφος

Η δημοτική γλώσσα του ποιήματος είναι στρωτή, ρυθμική, χωρίς ακρότητες. Διατηρεί το συναισθηματικό φορτίο της (χαρά - πίκρα) και αποδίδει αποχρώσεις και λυρικές δυνατότητες, στις οποίες ο καθημερινός λόγος θα έδειχνε αδυναμία

Υφος ζωηρό, παραστατικό και πυκνό. Ο τόνος του ποιήματος -στο μεγαλύτερο μέρος- είναι παιδιάστικος, γεμάτος ρυθμό και αισιοδοξία.

Η εικονοποιία

Σ.Β., ερώτ. 3

Το απόσπασμα παρέχει μια έντονη και ανάλαφρη εντύπωση καλοκαιριάτικης ηλιόλουστης και χαρούμενης ελληνικής τοπογραφίας. Η ε«*°νοπλασ<ο.είναι ειδυλλιακή και αναπαριστά τη ζωή όλων των ηλικιών στην αγροτική ύπαιθρο της πατοίδας ιιας. Στο απόσπασμα κυριαρχούν δυο εικόνες.

Το παιχνίδι των παιδιών. Εικόνα οπτική («στέκουν γύρω τα.παίδια») και κυρίως ακουστική («τα τζιτζίκια στήσαν το χορό» «και παίζουν παλαμακια.

- Ο μόχθος του ηλικιωμένου εργάτη που διακόπτεται πρόσκαιρα από το παιχνίδι μιας πεταλούδας. Εικόνα οπτική και χρωματισμένη συμβολικά «μια πεταλούδα διάφανη, πορτοκαλιά και μαύρη... κι έπαιζε... μαντιλάκι») και απτική («στου γέρου κόσμου... τα φρύδια επάνω»).

Σ.Β., ερώτ. 7

Τα σχήματα λόγου

Να προσεχθούν οι πολλές μεταφορικές εκφράσεις («πεταλούδα διάφανη», «στου γέρου κόσμου στάθηκε», «της πίκρας μαντιλάκι») και οι προσωποποιήσεις«τα τζιτζίκια στήσαν το χορό», «Μια πεταλούδα... κι έπαιζε και κρυφογνεφε»). Οι μεταφορές και οι προσωποποιήσεις  προσδίδουν στο ποίημα ζωηρότητα, κίνηση ενέργεια κέφι και παιδικότητα, καθώς τα άψυχα εμψυχώνονται, γεμίζουν ζωη και πάθος και χαίρονται -ισάξια- με τον άνθρωπο την καλοκαιρινή φύση.

 Μετρική                                                                                        ,

Στο ποίημα συνυπάρχει η παραδοσιακή και η νεωτερική στιχουργική. Οι στίχοι του αποσπάσματος είναι ιαμβικοί οκτασύλλαβοι οξύτονοι και προπαροξύτονοι και επτασύλλαβοι παροξύτονο, Από την άλλη δεν υπάρχει ομοιοκαταληξία και το ποίημα δεν οργανώνεται σε στροφές σταθερής μορφής.

3. ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ

Τα πρόσωπα και η επαφή με τη φύση

Σ.Β., ερωτ. 1 και 5

Τα παιδιά  συμμετέχουν στον καλοκαιριάτικο οργασμό της φύσης με τα τραγουδια  και τα παλαμάκια τους. Παίζουν και τραγουδούν χαρούμενα ΄και ανέμελα έγοντας σχηματίσει έναν κύκλο («στέκουν γύρω») ζωτικότητας και ενεργητικότητας σχεδόν παγανιστικής. Γι' αυτά το αγροτικό φυσικό περιβάλλον είναι τόπος παιχνιδιού, γιορτής, ομορφιάς και γνώσης.

Σ.Β., ερώτ. 5

Μέσα στο ''ντάλα μεσημέρι» μοχθεί και ένας ηλικιωμένος ξωμάχος της « υπαθρου. Την κοπιαστική εργασία του διακόπτει παιχνιδιάρικα μια πεταλούδα που στέκεται για λίγο στα φρύδια του αντίκρυ από τις ηλιαχτίδες του ήλιου. Το δ άφανο πορτοκαλί και μαύρο χρώμα της συνδέει -δραματικά και αντιθετικα-την εικόνα των παιδιών μ' αυτή του «γέρου κόσμου». Το πορτοκάλι χρώμα συμβολίζει τη νιότη, τα άγουρα νιάτα, τη γλυκύτητα, την ανωριμότητα και την ανεμελιά, ενώ το μαύρο συνδέεται με τη νύχτα της ζωής, τα γηρατειά, τις έγνοιες και τα βάσανα. Η πεταλούδα, ξαφνικά, πετά προς το γαλανό ουρανό, αφήνοντας τον
ξωμάχο συλλογισμένο. Στα μάτια του, μοιάζει με το άπιαστο όνειρο της νεότητας και της ξεγνοιασιάς, που τον χαιρετά από μακριά σαν ένα «πικρό μαντιλάκι» (το μαντίλι ανέκαθεν συνδέεται με τα δάκρυα του αποχαιρετισμού).
 

Γενική Θεώρηση                Σ.Β., ερώτ. 4

Αισιόδοξη η διάθεση του ποιήματος, τονίζεται από τις εικόνες των χαρούμενων παιδιών, του μουσικού πανηγυριού της φύσης, των ταπεινών πλασμάτων που σκορπούν όλη τους τη ζωτικότητα και της φωταύγειας και ηλιολατρίας. Η σκο­τεινή πινελιά του «γέρου κόσμου» δεν είναι δυνατόν να επισκιάσει και να ταρά­ξει την αισιόδοξα παγανιστική ατμόσφαιρα του ποιήματος -θα λέγαμε μάλιστα ότι την τονίζει περισσότερο-, αφού ο κόσμος και η φύση ανήκει στα νιάτα και στην ομορφιά και τη ζωντάνια τους.